ريشه همه چيز
آن چِيست که همه چيز از آن درست مي شود ؟
حروف الفبا

چهار عنصر
آن چيست که بي پا سر و دست روان است آن چيست که اندر شکمش خلق نهان است آن چيست که يک لحظه بگردد همه عالم آن چيست که سر تا به قدم جمله زبان است؟
آب - خاک - باد - نار

گليم مرواريد
  گليم چار گوشه مرواريد توش مي جوشه
آسمان وستاره


آب و نون
  الا کلنگ يزدي نه نون مي خور نه سبزي آب مي خوره فراوون نونشو ميده به مردم
آسياب آبي

گوشت و آهن
  ميز پر از گوشت و استخوان نردبان دارد از آهن
اسب و رکاب اسب

گردنده
  چيست گردنده اي که دم نزند روز و شب گردد و قدم نزند نعره او به سان شير بود برف بارد وليک نم نزند؟
آسياب

سرگردان
 آن چست تمام روز سرگردان است عمري است که او به کار خود حيران است گر ايست کند فاسد و بد بو گردد چون گرم شود مکان او کيوان است؟
آب

گردلك
شب مي گردد گردلک روز مي گردد گردلک خستگي ندارد گردلک
آسياب

سيني و گوشواره
 يک سيني دارم پر از گوشواره کسي را ندارم بشماره
آسمان وستاره


پر نمي شود
  آن چيست که هر چه آب در آن بريزي پر نمي شود؟
آبکش

مي دود و مي خورد
 مي دود و سرش به سنگ مي خورد
آب

مهمان در و پنجره
 آن چيست كه از هر دري داخل مي شود از هر شكافي بيرون ميرود.گرد مي شودوبالا و پايين ميرود.جاي پايش هم نمي ماند.
باد

مادر و دختر
 مادر بزايد دختري نه پا دارد نه سري دختر بزايد مادري هم پا دارد هم سري
مرغ و تخم مرغ


نمايشگر علم و دانش
  آن چيست که بي علم و دانش تمام اشيا را همان گونه که هست به ما نشان مي دهد
آيينه

لعل طبيعت
  طبيعت لعل ساز لعل تراشيده ساخت لعل تراشيده را به پيش هم چيده ساخت به پيش هم چيده را پرده پوشيده ساخت به پرده پيچده را به نقره پو شيده ساخت به نقره پوشيده را به حقه پيچيده ساخت
انار

لازم و واجب
  آن چيست که بر جمله مخلوق بود لازم و واجب بر آدمي و جن و ملک صادق و کاذب بر دين و کتب ناشر و کاتب نيکو نگري بهر خدا هم شده واجب
اسم

قوطي
  چهل قوطي چهل من قوطي چهل تا عروس توي يک قوطي
انار

قامت خميده
  چيست آن قامت خميده چو نون روز و شب با الف شده مقرون سنگ در بر گرفته چون فرهاد قامتش خم شده چنان مجنون
انگشتر

حلال و حرام
  اجل اجلق مجل مجلق اندر هوا معلق گاهي حلال و طيب گاهي حرام مطلق
انگور و شراب

حوض بلور
  حوض بلور کف دست افتاد زمين و بشکست
آيينه

سر و پا
  كدام چيز است كه پايش در سر است ورويش در پا؟
پارو

زنجير و نخجير
  نه انگورم نه انار هم در انگورم هم در انار زنجير نيستم اما در زنجيرم نخجير نيستم اما در نخجيرم
انجير

اتاق
  آن چيست كه وقتي به اتاق مي آيد همه اتاق را پر مي كند
نور چراغ

صنعت دشت
  عجايب صنعتي ديدم در اين دشت که مي ناليد و مي غريد و مي گشت
آسياب

انار و منار
  آن چيست كه خودش به اندازه يك انار و قدش به اندازه يك منار؟
گلوله نخ

صبح و ظهر و عصر
  کيست که صبح چهار پا ظهر دو پا و عصر سه پا دارد؟
آدميزاد

خستگي ناپذير
  آن چيست که شب و روز راه مي رود ولي خسته نمي شود
آب

اسب زمرد سوار
  ياقوت به کوزه زرنگار است بر اسب زمردين سوار است
انار

جسم عجيب
  اين جسم عجيبي است که بر چرخ پديد است گه پرده ماه است گهي حاجب شيد است
ابر

اژدهاي خارپشت
  اژدهايي که خارپشت بود حرفهايش بسي درشت بود مي خورد روزي همه مردم دهنش در ميان پشت بود
آسياب دستي