خانه
خانه، نماد پناه گاه و هسته ی اصلی و کانون گرمی بخش خانواده است که می تواند مورد علاقه یا تنفر کودک باشد. برخی از خانه هایی که کودکان ترسیم می کنند، دارای باغچه، گل، درهای بزرگ، پنجره، پرده های رنگین و دودکش بخاری هستند و اگر کودک در این خانه احساس زندگی سعادتمندانه ای داشته باشد، خانه را دل باز نشان می دهد. برعکس ممکن است کودک شکل خانه ای را بدون در ورودی و دل گیر، که از بقیه ی خانه ها نیز جا مانده، با دیوارهای بلند و تنها و منزوی بکشد که نشان دهنده ی احساس کودک درباره ی روابط نامطلوب درون خانه است؛ در هر حال، کشیدن این نوع خانه ها در سنین مختلف کودک، معانی گوناگونی پیدا می کند. در سنین پنج تا هشت سالگی، نشان دهنده ی خجالتی بودن کودک و وابستگی شدید او به مادر است. بعد از هشت سالگی، احساس خود کوچک بینی و تنهایی کودک را می نمایاند و در نوجوانی، نشان دهنده ی شرم و حیای زیاد است. هنگامی که پدر و مادر از هم جدا شده باشند، خانه به دو قسمت تقسیم می شود و اغلب، دارای دو در ورودی است که یک قسمت از خانه نماد زندگی خانوادگی واقعی و دیگری نشانه ی زندگی تحمیل شده بر کودک است.

درخت
برخی روان شناسان از شکل درخت برای شناخت شخصیت کودک استفاده کرده اند. برای تحلیل نقاشی درخت باید سه قسمت آن را مشخص کرد که عبارتند از: ریشه، تنه، شاخه ها و برگ ها. ریشه که در زمین فرورفته و درخت را تغذیه می کند، نماد ناخودآگاه تمایلات درونی است؛ تنه، بیانگر مشخصات دائمی و عمیق پایدار شخصیت و شاخه ها و برگ ها، بیانگر راههای ارتباطی کودک با دنیای خارج است. تنه ی درخت ممکن است کوتاه یا بلند کشیده شود. بچه ها در سنین پیش دبستانی، تنه ی درخت را بلند ترسیم می کنند؛ ولی بعد از این سن بلند بودن درخت اغلب نشان دهنده ی عقب افتادگی فکری، بیماری عصبی یا آرزوی بازگشت به دنیای دوران کودکی و قبل از مدرسه است. تنه ی درخت اگر کوتاه کشیده شود، نشانگر جاه طلبی و بلندپروازی کودک است که ممکن است مستقیم و صاف یا کج کشیده شود که در حالت دوم، نشانگر بی ثباتی کودک است. شکل شاخه ها و برگ ها نیز معانی مختلفی دارند؛ درختی که دارای برگ های زیاد و درهم باشد با درختی که شاخه های آن هر کدام به سویی کشیده شده اند از لحاظ معنی تفاوت دارند؛ حالت اول، بیانگر شخصیت در خود فرورفته ی کودکی است که آمادگی تغییر و تحول ندارد؛ ولی حالت دوم که درخت شاخه های فراوانی دارد، نمایانگر حساسیت شدید کودکی است که مسائل را به سادگی می فهمد و قادر به برقراری ارتباط با دیگران است و در عین حال، می تواند به راحتی خود را با محیط سازگار سازد.

خورشید و ماه
تصویر خورشید بیانگر امنیت، خوشحالی، گرما، قدرت و به نظر برخی از پژوهشگران نماد پدر مطلوب است. وقتی رابطه ی کودک و پدر خوب است، همیشه خورشید در نقاشی های کودک به طور کامل در حال درخشیدن است و هنگامی که این ارتباط مطلوب نیست، خورشید پشت کوه ناپدید است. اگر کودک از پدرش بترسد، خورشید به رنگ قرمز تند یا سیاه(که مضطرب کننده است) کشیده می شود؛ با این وجود نحوه ی نمایش خورشید، مانند سایر موضوع های نقاشی، ممکن است به حال و حوصله ی لحظه ای کودک بستگی داشته باشد و نه به تفاهم یا عدم تفاهم بین کودک و پدر؛ بنابراین قبل از هر قضاوت و تعبیری بهتر است چند نقاشی کودک را بررسی کنیم تا دریابیم که آیا این پدیده مرتب تکرار می شود یا نه و آنگاه به تحلیل آن بپردازیم. به نظر بسیاری از تحلیل گران، ماه اغلب نشان دهنده ی نیستی است؛ زیرا زمانی که خورشید(نماد زندگی) ناپدید می شود، ماه ظهور می کند؛ به همین دلیل بسیاری از کودکان در نقاشی هایی که از قبر و قبرستان می کشند، ماه را به تصویر می کشند.

حیوانات
اگر وجود حیوان در نقاشی کودک اهمیت خاصی پیدا کند، ممکن است به دلیل وفور حیوان در دوروبر او و یا احساس گناه و تقصیری باشد که کودک در موقعیت های خاص پیدا کرده و چون جرات ترسیم گناهش را ندارد، ترجیح می دهد احساسات و عادات و تمایلات خود را در قالب حیوان نشان بدهد و او را وادار به انجام حرکت و رفتاری کند که خود شجاعت و قدرت ابراز آن را ندارد. گرایش های پرخاشگرانه، غالبا به سوی شخص یا شیء دیگری معطوف می شود و کودک نیز همیشه راهی پیدا می کند تا نقش های بد را به دیگران منتقل کند. در دوران کودکی، این جا به جایی پرخاشگرانه غالبا در مورد حیوانی درنده انجام می گیرد که نماد فشارهای درونی و مخفی کودک است؛ مثلا کودکی که ناخودآگاه به برادر کوچکش که تازه به دنیا آمده، کم و بیش حسادت می کند، گرگی می کشد که برادر نوزادش را در تخت خوابش تهدید می کند؛ در حالی که پدر و مادر برای کشتن گرگ درنده به طرف تخت خواب نوزاد می روند. گاهی اوقات، مانند کابوس ها حیوان درنده در مقابل کودک قرار می گیرد.

برگرفته از روان شناسی بازی: دکتر محمد علی احمدوند