1- امام حسن (ع): از آن حضرت سؤال شد: زهد چیست ؟ فرمود : رغبت به تقوی و بی رغبتی به دنیا
قیل له - علیه السلام - ما الزهد ؟ قال : الرغبة فی التقوی والزهادة فی الدنیا .
تحف العقول ، ص 227

2- امام حسن (ع): از آن حضرت سؤال شد : مروت چیست ؟ فرمود : حفظ دین ، عزت نفس ، نرمش ،احسان ، پرداخت حقوق و اظهار دوستی نسبت به مردم .
قیل له - علیه السلام - ما المروة ؟ قال : حفظ الدین واعزاز النفس ولین الکنفوتعهد الصنیعة واداء الحقوق والتحبب الی الناس .
تحف العقول ، ص 227

3- امام حسن (ع): از آن حضرت سؤال شد : کرم چیست ؟ فرمود : بخشش پیش از خواهش و اطعام در قحطی .
قیل له - علیه السلام - ما الکرم ؟ قال : الابتداء بالعطیة قبل المسألة واطعامالطعام فی المحل .
تحف العقول ، ص 227

4- امام حسن (ع) :از آن حضرت سؤال شد: بخل چیست ؟ فرمود : آنچه در کف داری شرف بدانی ، و آنچه انفاق کنی تلف شماری .
قیل له - علیه السلام - ما الشح ؟ قال : أن تری ما فی یدک شرفا وما أنفقته تلفا .
تحف العقول ، ص 227

5- امام حسن (ع) :از آن حضرت سؤال شد : بی نیازی چیست ؟ فرمود : رضایت نفس به آنچه برایش قسمت شده ، هر چند کم باشد .
قیل له - علیه السلام - ما الغنی ؟ قال : رضی النفس بما قسم لها وإن قل .
تحف العقول ، ص 228

6- امام حسن (ع) :از آن حضرت سؤال شد : فقر چیست ؟ فرمود : حرص به هر چیز .
قیل له - علیه السلام - ما الفقر ؟ قال : شره النفس الی کل شیء .
تحف العقول ، ص 228

7- امام حسن (ع) :از آن حضرت سؤال شد : شرف چیست ؟ فرمود : موافقت با دوستان و حفظ همسایگان .
قیل له - علیه السلام - ما الشرف ؟ قال : موافقة الاخوان وحفظ الجیران .
تحف العقول ، ص 228

8- امام حسن (ع) :از آن حضرت سؤال شد : پستی و ناکسی چیست ؟ فرمود : به خود رسیدن و بی اعتنایی به همسر .
قیل له - علیه السلام - ما اللؤم ؟ قال : احراز المرء نفسه واسلامه عرسه .
تحف العقول ، ص 228

9- امام حسن (ع) :پناهنده به خدا آسوده و محفوظ است ، و دشمنش ترسان و بی یاور .
ان جار الله آمن محفوظ وعدوه خائف مخذول .
تحف العقول ، ص 229

10- امام حسن (ع) :از خدا بر حذر باشید با زیادی یاد او ، و از خدا بترسید به وسیله تقوی ، و به خدا نزدیک شوید با طاعت ، به درستی که او نزدیک است و پاسخگو .
احترسوا من الله بکثرة الذکر واخشوا الله بالتقوی وتقربوا الی الله بالطاعة فإنه قریب مجیب .
تحف العقول ، ص 229

11- امام حسن (ع) :بزرگی کسانی که عظمت خدا را دانستند این است که تواضع کنند ، و عزت آنها که جلال خدا را شناختند این است که برایش زبونی کنند ، و سلامت آنها که دانستند خدا چه قدرتی دارد این است که به او تسلیم شوند .
ان رفعة الذین یعلمون عظمة الله ان یتواضعوا ، و ( عز ) الذین یعرفون ما جلال اللهان یتذللوا ( له ) ، وسلامة الذین یعلمون ما قدرة الله ان یستسلموا له .
تحف العقول ، ص 229

12- امام حسن (ع) :بدانید که خدا شما را بیهوده نیافریده و سر خود رها نکرده ، مدت عمر شما را معین کرده ، و روزی شما را میانتان قسمت کرده ، تا هر خردمندی اندازه خود را بداند و بفهمد که هر چه برایش مقدر است به او میرسد ، و هر چه از او نیست به او نخواهد رسید ، خدا خرج دنیای شما را کفایت کرده و شما را برای پرستش فراغت بخشیده و به شکر گزاری تشویق کرده ، و ذکر و نماز را بر شما واجب کرده و تقوی را به شما سفارش کرده ، و آن را نهایت رضایتمندی خود مقرر ساخته .

اعلموا ان الله لم یخلقکم عبثا ولیس بتارککم سدی ، کتب آجالکم وقسم بینکم معائشکم ، لیعرف کل ذی لب منزلته وأن ما قدر له اصابه وما صرف عنه فلن یصیبه ،قد کفاکم مؤونة الدنیا وفرغکم لعبادته وحثکم علی الشکر وافترض علیکم الذکروأوصاکم بالتقوی منتهی رضاه .
تحف العقول ، ص 234

13- امام حسن (ع) :ای بندگان خدا ، پرهیزگار باشید ، و بدانید که هر کس پرهیزگار باشد ، خداوند او را به خوبی از فتنه ها و آزمایشها برآورد و در کارش موفق سازد و راه حق را برایش آماده کند .
فاتقوا الله عباد الله ، واعلموا أنه من یتق الله یجعل له مخرجا من الفتن ویسددهفی أمره ویهییء له رشده .
تحف العقول ، ص 234

14- امام حسن (ع) :هیچ مردمی با هم مشورت نکند مگر اینکه به درستی هدایت شوند .
ما تشاور قوم الا هدوا الی رشدهم .
تحف العقول ، ص 236

15- امام حسن (ع):پستی و ناکسی این است که شکر نعمت نکنی .
اللؤم ان لا تشکر النعمة
تحف العقول ، ص 236

16- امام حسن (ع) :در طلب مانند شخص پیروز مکوش ، و مانند کسی که تسلیم شده به قدر اعتماد نکن چون به دنبال کسب و روزی رفتن سنت است ، و میانه روی در طلب روزی از عفت است، و عفت مانع روزی نیست ، و حرص موجب زیادی رزق نیست . به درستی که روزی قسمت شده و حرص زدن ، موجب گناه میشود .
لا تجاهد الطلب جهاد الغالب ، ولا تتکل علی القدر اتکال المستسلم فإن ابتغاءالفضل من السنة ، والاجمال فی الطلب من العفة ، ولیست العفة بدافعة رزقا ولاالحرص بجالب فضلا . فإن الرزق مقسوم واستعمال الحرص استعمال المَثم .
تحف العقول ، ص 236

17- امام حسن (ع) :انسان تا وعده نداده ، آزاد است . اما وقتی وعده میدهد زیر بار مسؤولیت میرود ،و تا به وعدهاش عمل نکند رها نخواهد شد .
المسؤول حر حتی یعد ، ومسترق المسؤول حتی ینجز .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

18-امام حسن (ع) :آن کس که بر حسن اختیار خداوند توکل و اعتماد کند ( و به قضا و قدر الهی خوشنود باشد ) آرزو نمیکند در غیر حالی باشد که خداوند برایش اختیار کرده است .
من اتکل علی حسن الاختیار من الله لم یتمن أنه فی غیر الحال التی اختارها الله له.
تحف العقول ، ص 236

19-امام حسن (ع) :خیری که هیچ شری در آن نیست ، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت و ناگوار است .
الخیر الذی لا شر فیه ، الشکر مع النعمة والصبر علی النازلة .
تحف العقول ، ص 237

20- امام حسن (ع) :آن حضرت - علیه السلام - به مردی که از بیماری شفا یافته بود ، فرمود : خدا یادت کرد پس یادش کن ، و از تو گذشت پس شکرش کن .
قال - علیه السلام - لرجل أبل من علة : ان الله قد ذکرک فاذکره وأقالک فاشکره .
تحف العقول ، ص 237

21- امام حسن (ع) :هر کس که پیوسته به مسجد رود یکی از این هشت فایده نصیبش شود : آیه محکمه ،دستیابی به برادری سودمند ، دانشی تازه ، رحمتی مورد انتظار ، سخنی که او را به راه راست کشد یا او را از هلاکت برهاند ، ترک گناهان از شرم مردم و ترس ازخدا .
من أدام الاختلاف الی المسجد أصاب احدی ثمان : آیة محکمة وأخا مستفادا وعلمامستطرفا ، ورحمة منتظرة ، وکلمة تدله علی الهدی ، أو ترده عن ردی ، وترک الذنوب حیاء وخشیة .
تحف العقول ، ص 238

22- امام حسن (ع) :به درستی که پر دیدترین دیدهها آن است که در خیر نفوذ کند ، و شنواترین گوشها آن است که تذکری را بشنود و از آن سود برد ، سالمترین دلها آن است که از شبهه ها پاک باشد .
ان ابصر الابصار ما نفذ فی الخیر مذهبه وأسمع الاسماع ما وعی التذکیر وانتفع به .أسلم القلوب ما طهر من الشبهات .
تحف العقول ، ص 238

23- امام حسن (ع) :مردی به امام حسن - علیه السلام - عرض کرد : دختری دارم ، به نظر شما با چه کسی وصلت کنم . فرمود : با کسی که متقی و با ایمان باشد . چون اگر او را دوست بدارد ،مورد احترامش قرار میدهد ، و اگر از او نفرت داشته باشد ، به او ظلم نمیکند .
قال رجل للحسن - علیه السلام - : ان لی ابنة فمن تری أن أزوجها له ؟ قال : زوجهاممن یتقی الله عز وجل فإن أحبها أکرمها وان أبغضها لم یظلمها .
مستطرف ، ج 2 ، ص 218

24- امام حسن (ع) :به درستی که نعمت دنیا پایدار نیست ، نه از آسیبش آسودگی هست ، و نه ازبدیهایش جلوگیری ، فریبی است حایل سعادت ، و تکیه گاهی است خمیده .
ان الدنیا لا تدوم نعیمها ولا یؤمن فجیعها ولا تتوقی مساویها ، غرور حائل وسناد مائل.
تحف العقول ، ص 239

25- امام حسن (ع) :ای بندگان خدا از عبرتها پند گیرید ، و از اثر گذشتگان متوجه شوید ، و به وسیله نعمتها از نافرمانی خدا باز ایستید ، و از پندها سود برید .
اتعظوا عباد الله بالعبر واعتبروا بالاثر وازدجروا بالنعیم وانتفعوا بالمواعظ .
تحف العقول ، ص 239

26- امام حسن (ع) :به درستی که خداوند ماه رمضان را میدان مسابقه خلق خود ساخته تا به وسیله طاعتش به رضای او سبقت گیرند .
ان الله جعل شهر رمضان مضمارا لخلقه ، فیستبقون فیه بطاعته الی مرضاته .
تحف العقول ، ص 239

27-امام حسن (ع) :به خدا سوگند اگر پرده برگیرند ، معلوم میشود که نیکوکار مشغول کار نیک خود است و بدکار گرفتار بد کرداری خود .
أیم الله لو کشف الغطاء لعلموا ان المحسن مشغول باحسانه والمسیء مشغول باساءته .
تحف العقول ، ص 240

28- امام حسن (ع) :ای پسرم با هیچکس برادری مکن تا بدانی کجا می رود و از کجا می آید و چه ریشه هایی دارد ، پس چون خوب از حالش آگاه شدی و معاشرتش را پسندیدی با او برادری کن به شرط گذشت از لغزش و کمک در تنگی .
یا بنی لا تؤاخ أحدا حتی تعرف موارده ومصادره فاذا استنبطت الخبرة ورضیت العشرةفَخه علی اقالة العثرة والمواساة فی العسرة .
تحف العقول ، ص 236

29- امام حسن (ع) :از آن حضرت سؤال شد : ترس چیست ؟ فرمود : دلیری بر دوست و گریز از دشمن .
قیل له - علیه السلام - ما الجبن ؟ قال : الجرأة علی الصدیق والنکول عن العدو .
تحف العقول ، ص 227

30- امام حسن (ع) :ننگ کشیدن آسانتر از دوزخ رفتن است .
العار أهون من النار .
تحف العقول ، ص 237

31- امام حسن (ع) :سفاهت ، به پستی گراییدن و با گمراهان نشستن است .
السفه اتباع الدناة ومصاحبة الغواة .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 115

32- امام حسن (ع) :آن حضرت در وصف برادر ( دوست ) نیکوکارش فرمود : از همه مردم در چشم من بزرگتر بود و سر بزرگواری او در نظر من کوچکی دنیا در چشم او بود ، جهل و نادانی بر او تسلط نداشت ، اقدام نمیکرد مگر بعد از اطمینان به سودمند بودن آن . نه شکایتی داشت و نه خشم و دلتنگی . بیشتر عمرش خاموش بود ، و چون لب به سخن می گشود بر همه گوینده ها چیره بود ، ضعیف و ناتوان می نمود ، اما هنگام نبرد شیری درنده بود . چون با دانشمندان می نشست به شنیدن شیفته تر بود تا گفتن . به هنگام ضرورت سخن ، سکوت خود را می شکست . نمی گفت آنچه را عمل نمی کرد و عمل میکرد آنچه را نمی گفت ، چون در برابر دو کار قرار می گرفت که نمی دانست کدام خدا پسندانه تر است آن را در نظر می گرفت که پسند نفسش نبود ، هیچکس را به خاطر کاری که میتوان از آن عذری آورد سرزنش نمی کرد .
قال - علیه السلام - فی وصف أخ له صالح : کان من أعظم الناس فی عینی ، وکان رأسما عظم به فی عینی صغر الدنیا فی عینه ، کان خارجا من سلطان الجهالة ، فلا یمد یداالا علی ثقة لمنفعة ، کان لا یتشکی ولا یتسخط ولا یتبرم ، کان اکثر دهره صامتا ، فاذاقال بذ القائلین ، کان ضعیفا مستضعفا ، فاذا جاء الجد فهو اللیث عادیا ، کان اذاجامع العلماء علی ان یستمع أحرص منه علی ان یقول ، کان اذا غلب علی الکلام لمیغلب علی السکوت ، کان لا یقول ما لا یفعل ویفعل ما لا یقول ، کان اذا عرض لهأمران لا یدری أیهما اقرب الی ربه نظر اقربهما من هواه فخالفه ، کان لا یلوم احداعلی ما قد یقع العذر فی مثله .
تحف العقول ، ص 237

33- امام حسن (ع) :کسی که عقل ندارد ادب ندارد ، و کسی که همت ندارد مروت ندارد ، و کسی که دین ندارد حیا ندارد . و خردمندی موجب معاشرت نیکو با مردم است ، و به وسیله عقل سعادت هر دو عالم به دست میآید .
لا ادب لمن لا عقل له ، ولا مروة لمن لا همة له ، ولا حیاء لمن لا دین له ، ورأس العقل معاشرة الناس بالجمیل ، وبالعقل تدرک الداران جمیعا .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

34- امام حسن (ع) :تعجب می کنم از کسانیکه در غذای جسم خود فکر میکنند ولی در امور معنوی و غذای جان خویش تفکر نمی کنند. شکم را از طعام مضر حفظ می کنند ولی در روح و روان خویش افکارپلید و پستی را وارد میکنند .
عجبت لمن یتفکر فی مأکوله کیف لا یتفکر فی معقوله فیجنب بطنه ما یؤذیه ، ویودع صدره ما یردیه .
بحار الانوار، ج 1 ، ص 218

35- امام حسن (ع) :حضرت مجتبی - علیه الاسلام - بهترین جامه های خود را در موقع نماز می پوشید ، کسانی از آن حضرت سبب این کار را سؤال کردند ، در جواب فرمود : خداوند جمیل است و جمال و زیبایی را دوست دارد به این جهت خود را در پیشگاه الهی زینت می کنم ،خداوند امر فرموده که با زینتهای خود در مساجد حاضر شوید .
کان الحسن بن علی علیهما السلام اذا قام الی الصلوة لبس اجود ثیابه ، فقیل له یابن رسول الله تلبس اجود ثیابک ؟ فقال : ان الله جمیل یحب الجمال فأتجمل لربی و هو یقول : " خذوا زینتکم عند کل مسجد " .
تفسیر عیاشی ، ج 2 ، ص 14

36- امام حسن (ع) :تنها چیزی که در این دنیای فانی ، باقی می ماند قرآن است ، پس قرآن را پیشوا و امام خود قرار دهید ، تا به راه راست و مستقیم هدایت شوید . همانا محق ترین مردم به قرآن کسانی هستند که بدان عمل کنند اگر چه آن را حفظ نکرده باشند ، و دورترین افراد از قرآن کسانی هستند که به دستورات آن عمل نکنند گرچه قاری و خواننده آن باشند .
ما بقی فی الدنیا بقیة غیر هذا القرآن فاتخذوه اماما یدلکم علی هداکم ، وان أحقالناس بالقرآن من عمل به وان لم یحفظه وأبعدهم منه من لم یعمل به وان کان یقرأه .
ارشاد القلوب ، ص 102

37- امام حسن (ع) : ای مردم هر کس برای خدا اخلاص ورزد و سخن او را راهنمای خود قرار دهد به راهی که درست تر و استوارتر است هدایت میشود و خداوند او را برای آگاهی و هوشیاری توفیق داده و به عاقبت خوش کمک کرده است .
ایها الناس انه من نصح لله وأخذ قوله دلیلا هدی للتی هی أقوم ، ووفقه الله للرشادوسدده للحسنی . تحف العقول ، ص 229

38- امام حسن (ع) :پرسش صحیح نیمی از علم است ، و مدارا کردن با مردم نیمی از عقل است ، و اقتصاد و اعتدال در زندگی نیمی از مخارج است .
حسن السؤال نصف العلم ، ومداراة الناس نصف العقل والقصد فی المعیشه نصفالمؤونة .
شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ، ج 18 ، ص 108

39- امام حسن (ع) :بیشترین زیرکی ، ترس از خدا و پرهیزکاری است و بیشترین نادانی ، عیاشی و شهوترانی است .
ان اکیس الکیس التقی ، واحمق الحمق الفجور .
حلیه الاولیاء ، ج 2 ، ص 37

40- امام حسن (ع) : مادرم فاطمه ( س ) را دیدم که شب جمعه تا صبح مشغول عبادت و رکوع و سجود بود و شنیدم که برای مؤمنین دعا میکرد و اسامی آنان را ذکر مینمود و برای آنان بسیار دعا می کرد ولی برای خودش دعا نکرد ، پس به او عرض کردم : مادر چرا همان طور که برای دیگران دعا کردی برای خودت دعا نکردی ، فرمودند : پسرم ، اول همسایه را مقدم دارو سپس خود و اهل خانه را .
رأیت أمی فاطمة علیها السلام - قامت فی محرابها لیلة جمعتها فلم تزل راکعة ساجدةحتی اتضح عمود الصبح ، وسمعتها تدعو للمؤمنین والمؤمنات وتسمیهم وتکثر الدعاء لهمولا تدعو لنفسها بشیء ، فقلت لها یا أماه لم لا تدعین لنفسک کما تدعین لغیرک ،فقالت : یا بنی الجار ثم الدار . بحار الانوار ، ج 43 ، ص 81

41- امام حسن (ع) :رسول خدا ( ص ) فرمود : محبت و دوستی ما اهل بیت را اختیار کنید ، چون هر کسخدا را در حالی ملاقات کند که ما اهل بیت را دوست داشته باشد ، با شفاعت ما وارد بهشت می شود .
قال ( ع ) : قال رسول الله صلی الله علیه وآله : الزموا مودتنا أهل البیت ، فانهمن لقی الله وهو یودنا أهل البیت دخل الجنه بشفاعتنا .
محاسن ، ص 61

42- امام حسن (ع) :ای مردم ! از جدم پیامبر خدا شنیدم که می فرمود : من شهر علم و دانشم و علی ( ع )دروازه آن است ، آیا از غیر دروازه وارد شهر میشوند ؟
ایها الناس سمعت جدی رسول الله صلی الله علیه وآله یقول : أنا مدینة العلم وعلی بابها وهل تدخل المدینة الا من بابها .
امالی صدوق ، ص 207

43- امام حسن (ع) : شخصی به امام حسن - علیه السلام - عرض کرد : ای پسر پیامبر خدا چرا ما از مرگ اکراه داریم و آن را دوست نداریم ؟ حضرت فرمود : چون شما آخرت خود را خراب ودنیایتان را آباد کرده اید ، بنابراین انتقال از عمران و آبادانی به خرابی و ویرانی را دوست ندارید .
قال رجل للحسن علیه السلام : یا بن رسول الله ما بالنا نکره الموت ولا نحبه ؟ فقالالحسن علیه السلام : لانکم أخربتم آخرتکم وعمرتم دنیاکم ، وأنتم تکرهون النقلة منالعمران الی الخراب . بحار الانوار ، ج 44 ، ص 110

44- امام حسن (ع) : سوگند به خداوند ! هر کس ما را دوست داشته باشد ، اگر چه در دورترین نقاط مانند دیلم اسیر باشد ، دوستی ما برای او مفید است . همانا محبت ما گناهان فرزندان آدم را از بین می برد ، همانطور که باد برگ درختان را می ریزد .
والله لا یحبنا عبد ابدا ولو کان أسیرا فی الدیلم الا نفعه حبنا ، وان حبنا لیساقطالذنوب من بنی آدم کما یساقط الریح الورق من الشجر .
بحار الانوار ، ج 44 ، ص 24

45- امام حسن (ع) : بیشتر اهل کوفه به معاویه نوشتند : ما با تو هستیم ، اگر میخواهی ما حسن ( ع ) رادستگیر می کنیم و پیش تو می فرستیم . بعد خیمه امام حسن ( ع ) را غارت کرده و آن حضرت را مجروح کردند . پس امام حسن ( ع ) به معاویه نوشت : همانا این امر ( حکومت ) و جانشینی پیامبر از آن من و اهل بیت من است و برای تو و اهل بیت تو حرام است ، من این مطلب را از رسول خدا شنیدم . سوگند به خداوند ، اگر یارانی شکیبا و آگاه به حق خویش می یافتم ، تسلیم تو نمی شدم و آنچه را می خواستی به تو نمی دادم .
کتب أکثر اهل الکوفة الی معاویة : فإنا معک وان شئت أخذنا الحسن وبعثناه الیک، ثم أغاروا علی فسطاطه وضربوه بحربة وأخذ مجروحا ، ثم کتب جوابا لمعاویة : انماهذا الامر لی والخلافة لی ولاهل بیتی ، وانها لمحرمة علیک وعلی أهل بیتک ، سمعته من رسول الله ( ص ) ، والله لو وجدت صابرین عارفین بحقی غیر منکرین ، ما سلمت لکولا أعطیتک ما ترید .
بحار الانوار ، ج 44 ، ص 45

46- امام حسن (ع) : اگر همه دنیا را تبدیل به یک لقمه غذا کنم و به انسانی که خدا را از روی خلوص عبادت میکند بخورانم ، باز احساس میکنم که در حق او کوتاهی کرده ام . و اگر ازاستفاده کردن کافر از دنیا جلوگیری کنم تا به آن اندازه که جانش از شدت گرسنگی وتشنگی به لب برسد، آنگاه جرعه ای آب به او بدهم ، خود را اسراف کار می پندارم .
لو جعلت الدنیا کلها لقمة واحدة لقمتها من یعبد الله خالصا لرأیت أنی مقصر فیحقه ، ولو منعت الکافر منها حتی یموت جوعا وعطشا ثم أذقته شربة من الماء لرأیت أنی قد أسرفت .
تنبیه الخواطر و نزهة النواظر ( مجموعه ورام ) ، ج 1 ، ص 350

47- امام حسن (ع) : والاترین مقام نزد خداوند ، از آن کسی است که بیشتر از همه به حقوق مردم آشنا باشد و در ادای آن حقوق ، بیشتر از همه کوشا باشد . و کسی که در برابر برادران دینی خود تواضع کند ، خداوند او را از صدیقین و شیعیان امیرالمؤمنین - علیه السلام- قرار میدهد .
اعرف الناس بحقوق اخوانه وأشدهم قضاء لها ، أعظمهم عند الله شأنا ، ومن تواضع فی الدنیا لاخوانه فهو عند الله من الصدیقین ومن شیعة علی بن ابی طالب .
حیاة امام حسن بن علی ، ج 1 ، ص 319

48- امام حسن (ع) :پیامبر خدا ( ص ) فرمود : هیچ بندهای حقیقتا مؤمن نیست مگر اینکه نفس خود راشدیدتر از محاسبه بین دو شریک و یا محاسبه مولا از بنده خود مورد محاسبه قراردهد .
قال ( ع ) : قال رسول الله صلی الله علیه وآله : لا یکون العبد مؤمنا حتی یحاسب نفسه أشد من محاسبة الشریک شریکه والسید عبده .
بحار الانوار ، ج 70 ، ص 72

49-امام حسن(ع) :پیامبر خدا (ص ) فرموده است : یکی از موجبات آمرزش گناهان ، مسرور کردن برادران دینی است .
قال ( ع ) : قال النبی صلی الله علیه وآله : ان من موجبات المغفرة ادخال السرورعلی أخیک .
مجمع الزوائد و منبع الفوائد ، ج 8 ، ص 193

50- امام حسن (ع) : دنیا محل گرفتاری و آزمایش است و هر چه در آن است رو به زوال و نابودی میباشد، و خداوند ما را از احوال دنیا آگاه کرده است تا عبرت گیریم ، و به ما وعده عذاب داده تا بعد از آن ، حجتی بر خدا نداشته باشیم . پس در این دنیای فانی زهد بورزید و به آنچه باقی و پایدار است رغبت داشته باشید و در خفا و آشکار از خدا بترسید .
ان الدنیا دار بلاء وفتنة ، وکل ما فیها الی زوال ، وقد نبأنا الله عنها ، کیمانعتبر ، فقدم الینا بالوعید کی لا یکون لنا حجة بعد الانذار ، فازهدوا فیما یفنی ،وارغبوا فیما یبقی ، وخافوا الله فی السر والعلانیة .
توحید صدوق ، ص 378

51-امام حسن (ع) :هنگامی که مستحبات به واجبات ضرر برسانند ، آنها را ترک کنید .
اذا اضرت النوافل بالفریضة فارفضوها .
تحف العقول ، ص 229

52-امام حسن (ع) : سه چیز مردم را هلاک میکند : تکبر ، حرص و حسد . چون تکبر دین انسان را از بین می برد و شیطان هم به واسطه تکبر ملعون و منفور شد ، و حرص دشمن نفس انسان است و حضرت آدم به سبب حرص از بهشت رانده شد ، و حسد راهبر بدی و بدبختی است و به سبب حسد قابیل برادرش هابیل را کشت .
هلاک الناس فی ثلاث : الکبر والحرص والحسد ، فالکبر هلاک الدین وبه لعن ابلیس، والحرص عدو النفس وبه اخرج آدم من الجنة ، والحسد رائد السوء ومنه قتل قابیل هابیل .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

53-امام حسن (ع) :علم و دانش خود را به مردم یاد بده و علم دیگران را یاد بگیر تا بدین وسیله هم علم خود را محکم و استوار کنی و هم آنچه نمی دانی بیاموزی .
علم الناس علمک وتعلم علم غیرک فتکون قد أتقنت علمک وعلمت ما لم تعلم .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

54- امام حسن (ع) : فقط به دیدار کسی برو که یا به عطا و بخشش او امیدوار باشی و از قدرت او بترسی، یا از علم او استفاده کنی ، یا به برکت دعای او امیدوار باشی ، و یا از خویشان تو باشد .
لا تأت رجلا الا أن ترجو نواله وتخاف یده ، أو تستفید من علمه ، أو ترجو برکةدعائه ، أو تصل رحما بینک وبینه .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

55- امام حسن (ع) :ظالمی شبیه تر از حسود به مظلوم ندیده ام .
ما رأیت ظالما أشبه بمظلوم من حاسد .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

56-امام حسن (ع) :آنچه از امور دنیوی را که طلب کردی ولی به دست نیاوردی ، فراموش کن .
اجعل ما طلبت من الدنیا فلن تظفر به بمنزلة ما لم یخطر ببالک .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

57- امام حسن (ع) : هر کس را که خداوند توفیق دعا کردن بدهد ، باب اجابت را برایش باز میکند و هرکس را که توفیق طاعت و عبادت دهد ، باب قبول را برایش باز میکند و هر کس راکه توفیق شکر گزاری دهد ، باب افزایش نعمتها را برایش باز می کند .
ما فتح الله عز وجل علی أحد باب مسألة فخزن عنه باب الاجابة ، ولا فتح الرجل باب عمل فخزن عنه باب القبول ، ولا فتح لعبد باب شکر فخزن عنه باب المزید .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

58-امام حسن (ع) : به امام مجتبی - علیه السلام - عرض شد : ای پسر پیامبر خدا در چه حالی هستی ؟فرمود : خدایی دارم که بر من مسلط است ، و آتش جهنم در پیش روی من است ، و مرگ مرا میخواند ، و حساب آخرت مرا احاطه کرده است ، و در قید و بند اعمالم هستم ، نمیتوانم آنچه را که دوست دارم به دست آورم و آنچه را دوست ندارم از خود دور کنم چون انجام امور به دست دیگری است . اگر بخواهد ، مرا عذاب میکند و اگربخواهد ، مرا می بخشد . پس کدام فقیر و محتاجی است که محتاج تر از من باشد ؟
قیل له علیه السلام کیف أصبحت یا ابن رسول الله ( ص ) ؟ قال : أصبحت ولی رب فوقی ، والنار امامی ، والموت یطلبنی ، والحساب محدق بی ، وأنا مرتهن بعملی لاأجد ما احب ، ولا أدفع ما اکره والامور بید غیری ، فان شاء عذبنی وان شاء عفا عنی ،فأی فقیر أفقر منی ؟
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

59-امام حسن (ع) :وعده دادن آفت کرم و بخشش است ، و چاره آن انجام و اتمام بخشش است .
الوعد مرض فی الجود ، والانجاز دواؤه .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

60- امام حسن (ع) :برای مجازات در خطاها و لغزشها عجله نکن ، و بین خطا و مجازات برای عذرخواهی فرصتی باقی بگذار .
لا تعاجل الذنب بالعقوبة واجعل بینهما للاعتذار طریقا .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

61-امام حسن (ع) :مصیبتها و ناملایمات کلیدهای پاداش و ثواب هستند .
المصائب مفاتیح الاجر .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

62-امام حسن (ع) :نعمت ، امتحان و آزمایش الهی است . پس اگر شکر کردی ، نعمت است و اگرناسپاسی کردی ، به غضب و خشم الهی تبدیل میشود .
النعمة محنة ، فان شکرت کانت نعمة ، فان کفرت صارت نقمة .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

63-امام حسن (ع) :از بهره زبانت همان مقدار برای تو کفایت میکند که راه هدایتت را از گمراهی روشن کند .
کفاک من لسانک ما اوضح لک سبیل رشدک من غیک .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 114

64-امام حسن (ع) :از تفکر و تعقل غافل نشوید ، زیرا تفکر حیات بخش قلب آگاه و کلید درهای حکمت است .
علیکم بالفکر فانه حیاة قلب البصیر ومفاتیح ابواب الحکمة .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 115

65-امام حسن (ع) : ای پسر آدم ، از زمانی که از مادر زاییده شدی مشغول نابود کردن عمر خود بوده ای ،پس از باقیمانده عمر خود برای آینده ( عالم آخرت ) ذخیره کن ، به درستی که مؤمن از این دنیا زاد و توشه برمیگیرد و کافر خوش گذارنی میکند . و بعد این آیه را تلاوت فرمودند : " و زاد و توشه برگیرید ، به درستی که بهترین توشه تقوی است " .
یابن آدم انک لم تزل فی هدم عمرک منذ سقطت من بطن امک ، فخذ مما فی یدک لمابین یدیک ، فان المؤمن یتزود والکافر یتمتع ، وکان علیه السلام یتلو بعد هذه الموعظة : " وتزودوا فان خیر الزاد التقوی "
کشف الغمه ، ج 1 ، ص 572

66-امام حسن (ع) : آماده سفر آخرت شو و قبل از فرا رسیدن مرگ زاد و توشه خود را فراهم کن ، و بدانکه تو در حالی دنیا را می طلبی که مرگ ، تو را می طلبد ، و امروز غم و اندوه فردا را نداشته باش ، و بدان که هر چه از مال دنیا بیشتر از غذا و خوراک خود به دست آوردی در حقیقت آن را برای دیگران ذخیره کردهای ، و بدان که اموال حلال دنیا مورد محاسبه قرار خواهد گرفت و اموال حرام دنیا عقاب و مجازات دارد و در اموال شبهه ناک و مشکوک سرزنش هست . پس دنیا را مانند مرداری فرض کن و آن مقدار از آن برگیر که تو را کفایت کند ، پس اگر حلال باشد تو زهد ورزیده ای و اگر حرام باشد گناهی مرتکب نشده ای چون به مقدار اضطرار و ناچاری استفاده کرده ای آنچنان که از مردار به هنگام ناچاری استفاده می شود ، و اگر در آن عتاب و سرزنش باشد ، سرزنشی کم و آسان خواهد بود .
استعد لسفرک وحصل زادک قبل حلول أجلک ، واعلم انک تطلب الدنیا والموت یطلبک ، ولا تحمل هم یومک الذی لم یأت علی یومک الذی أنت فیه واعلم انک لاتکسب من المال شیئا فوق قوتک الا کنت فیه خازنا لغیرک واعلم ان فی حلالها حساب، وفی حرامها عقاب وفی الشبهات عتاب فانزل الدنیا بمنزلة المیتة ، خذ منها مایکفیک ، فان کان ذلک حلالا کنت قد زهدت فیها ، وان کان حراما لم یکن فیه وزر ،فأخذت کما أخذت من المیتة ، وان کان العتاب فان العتاب یسیر ...
بحار الانوار ، ج ، 44 ، ص 139

67-امام حسن (ع) :برای دنیایت آنچنان رفتار کن که گویا برای همیشه زنده ای ، و برای آخرتت چنان رفتار کن که گویا فردا خواهی مرد .
اعمل لدنیاک کأنک تعیش أبدا ، واعمل لَخرتک کأنک تموت غدا .
بحار الانوار ، ج ، 44 ، ص 139

68-امام حسن (ع) : اگر به خاطر نیازی مجبور شدی با مردی دوست و همنشین شوی ، پس با کسی دوست شو که وقتی با او همنشینی می کنی ، موجب زینت تو باشد و هنگامی که به او خدمتی کردی، از تو حمایت کند و هنگامی که از او در خواست کمک کردی ، تو را یاری کند و اگرسخنی گفتی ، سخن تو را تصدیق کند و اگر حمله کردی ، هجوم تو را قوت بخشد و اگرچیزی طلب کردی ، تو را یاری کند و اگر نقصی از تو آشکار شد ، آن را بپوشاند و اگرنیکی از تو دید ، آن را به حساب آورد .
اذا نازعتک إلی صحبة الرجال حاجة فاصحب من اذا صحبته زانک واذا خدمته صانک و اذا أردت منه معونة اعانک ، ان قلت صدق قولک وان صلت شد صولک ، وان مددت یدک بفضل مدها ، وان بدت عنک ثلمة سدها وان رأی منک حسنة عدها .
بحار الانوار ، ج 44 ، ص 139

69-امام حسن (ع) :هر کس قرآن بخواند ، یک دعای مستجاب برای او میباشد که یا فورا اجابت می شود و یا با تأخیر .
من قرأ القرآن کانت له دعوة مجابة ، اما معجلة واما مؤجلة .
بحار الانوار ، ج 92 ، ص 204

70-امام حسن (ع) : پیامبر خدا فرموده است : هر کس آیة الکرسی را بعد از نماز واجب بخواند ، تا نماز بعد در پناه و حفاظت خداست .
قال : قال رسول الله صلی الله علیه وآله : من قرأ آیة الکرسی فی دبر الصلاةالمکتوبة ، کان فی ذمة الله الی الصلاة الاخری .
مجمع الزوائد و منبع الفوائد ، ج 10 ، ص 102

71-امام حسن (ع) : هر روزه داری هنگام افطار یک دعای اجابت شده دارد . پس در اولین لقمه افطار بگو: به نام خدا ، ای خدایی که آمرزش تو فراگیر و وسیع است ، مرا ببخش .
ان لکل صائم عند فطوره دعوة مستجابة فاذا کان اول لقمة فقل : بسم الله اللهم یاواسع المغفرة اغفر لی .
اقبال الاعمال ، ص 116

72-امام حسن (ع) : پیامبر خدا فرموده است : کسی که بعد از خواندن نماز صبح درهمان محل بنشیند و مشغول ذکر خدا شود تا خورشید طلوع کند ، برای او پرده و مانعی از آتش عذاب الهی خواهد بود .
قال : قال رسول الله صلی الله علیه وآله : من صلی صلاة الصبح ، ثم جلس فی مصلاه یذکر الله حتی تطلع الشمس کان له حجابا أو سترا من النار .
تیسیر المطالب ، ص 350

73-امام حسن (ع): به درستی که هر کس طالب عبادت باشد ، خود را برای آن آراسته و پاک می کند
ان من طلب العبادة تزکی لها .
تحف العقول ، ص 236

74-امام حسن (ع) : سزاوار مرد روزه دار این است که ریشش را رنگ کرده و لباسش را خوشبو کند ، وسزاوار زن روزه دار این است که موی سرش را شانه کرده و لباسش را خوشبو کند .
تحفة الصائم أن یدهن لحیته ویجمر ثوبه ، وتحفة المرأة الصائمة أن تمشط رأسها و تجمر ثوبها .
الخصال ، ص 61

75- امام حسن (ع) : از پدرم شنیدم که پیامبر خدا فرموده است : هر کس در قضای حاجت برادر دینی خود کوشش کند ، مانند این است که نه هزار سال خدا را عبادت کرده باشد در حالی که روزها روزه و شبها مشغول عبادت باشد .
سمعت أبی علیه السلام یحدث عن جدی رسول الله صلی الله علیه وآله انه قال : من سعی فی حاجة أخیه المسلم ، فکأنما عبد الله عز وجل تسعة آلاف سنة ، صائما نهاره قائما لیله .
الفقیه ، ج 2 ، ص 189

76-امام حسن (ع) :زکات دادن هرگز موجب کم شدن مال نمی شود.
ما نقصت زکاة من مال قط .
دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 246 - 264

77-امام حسن (ع) :از پروردگارم شرم می کنم از اینکه ملاقات کنم او را و حال آنکه من پیاده به زیارت خانه او نرفته باشم .
انی لاستحی من ربی ان القاة ولم أمش الی بیته .
حلیة الاولیاء ، ج 2 ، ص 37

78-امام حسن (ع) : به حضرت عرض شد چرا شما هرگز نیازمندی را نا امید بر نمی گردانید ، اگر چه سوار بر شتر باشید ؟ فرمود : خود من هم محتاج و نیازمند درگاه خداوند هستم و دوست دارم که خداوند مرا محروم نگرداند و شرم دارم در حالی که نیازمند هستم ، نیازمندان را نا امید کنم . عادت خداوند این است که نعمتهایش را بر من ارزانی بدارد و عادت من هم این است که نعمتهایش را به بندگانش عطا کنم ، و می ترسم که اگر از این عادت خود دست بردارم خداوند هم دست از عادت خود بردارد .
قیل له : لأی شیء لا نراک ترد سائلا وان کنت علی ناقة ؟ فقال علیه السلام : انی لله سائل ، وفیه راغب ، وانا استحیی أن اکون سائلا وأرد سائلا ، وان الله عودنی عادة أن یفیض نعمه علی وعودته أن أفیض نعمه علی الناس فأخشی إن قطعت العادة أنی منعنی العادة .
نور الابصار ، ص 123 - کنز المدفون ، ص 434

79-امام حسن (ع) : وقتی یکی از شما دوستش را ملاقات می کند ، باید جای نور در پیشانی او را ببوسد .
اذا لقی احدکم اخاه فلیقبل موضع النور من جبهته .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 110

80-امام حسن (ع) :آنکس که مرگش فرا رسیده ، مهلت می طلبد تا گذشته را جبران کند و آنکس که مرگش فرا نرسیده و برای عمل صالح فرصت دارد ، امروز و فردا می کند .
کل معاجل یسأل النظرة ، وکل مؤجل یتعلل بالتسویف .
تحف العقول ، ص 236

81-امام حسن (ع) :قدر نعمتهای پروردگار تا موقعی که پا برجاست، مجهول و ناشناخته است ، و زمانی شناخته می شود که از دست رفته باشد .
تجهل النعم ما اقامت ، فاذا ولت عرفت .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 115

82-امام حسن (ع) :بیشترین عفو و بخشش کریم وقتی است که خطا کار نتواند برای خطای خود عذری بیاورد .
اوسع ما یکون الکریم بالمغفرة اذا ضاقت بالمذنب المعذرة .
اعلام الدین ، ص 297

83-امام حسن (ع) :کسی که خدا را بشناسد ، او را دوست می دارد و کسی که دنیا را بشناسد ، در آن زهد می ورزد . و شخص مؤمن عمل لهو و بیهوده انجام نمی دهد مگر وقتی که غافل می شود ، و هنگامی که متوجه کار بیهوده خود شد ، محزون می گردد .
من عرف الله أحبه ومن عرف الدنیا زهد فیها ، والمؤمن لا یلهو حتی یغفل ، فاذاتفکر حزن .
تنبیه الخواطر و نزهة النواظر ( مجموعه ورام ) ، ج 1 ، ص 52

84-امام حسن (ع) :کسی که بندگی خدا کند ، خداوند همه چیز را بنده او می کند .
من عبد الله ، عبد الله له کل شیء .
تنبیه الخواطر و نزهة النواظر ( مجموعه ورام ) ، ج 2 ، ص 108

85-امام حسن (ع) :کسی که کارهای نیک خود را می شمارد ، احسان و کرامتش را از بین می برد .
من عدد نعمه محق کرمه .
بحار الانوار ، ج 74 ، ص 417

86-امام حسن (ع) : از آن حضرت در باره سکوت سؤال شد ، فرمود : سکوت پرده نادانی و زینت آبرو و عزت است و کسی که سکوت می کند راحت و آسوده ، و همنشین او در امان است .
سئل علیه السلام عن الصمت ، فقال : هو ستر العمی وزین العرض ، وفاعله فی راحةوجلیسه آمن .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 111

87-امام حسن (ع) : مردی از امام حسن ( ع ) درخواست راهنمایی کرد . امام ( ع ) به او فرمودند : مراستایش نکن که نسبت به خودم از شما آشنا ترم ، و دروغگو هم نشمار که نظر دروغگو بی ارزش است ، و نزد من غیبت هیچ کس را نکن .
سأله رجل ان یخیله ، قال علیه السلام : ایاک ان تمدحنی فأنا اعلم بنفسی منک ، أوتکذبنی فانه لا رأی لمکذوب ، أو تغتاب عندی أحدا .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 109

88-امام حسن (ع) : ای پسر آدم از اعمال حرام دوری کن تا شخص عابدی باشی ، و به آنچه خداوند روزی تو کرده خوشنود و راضی باش تا بی نیاز باشی ، و حق همسایگی را در باره همسایهات مراعات کن تا مسلمان باشی ، و آنچنان با مردم رفتار کن که دوست داری با تو رفتار شود تا شخص عادلی باشی .
یا ابن آدم عف عن محارم الله تکن عابدا وارض بما قسم الله سبحانه تکن غنیا و أحسن جوار من جاورک تکن مسلما ، وصاحب الناس بمثل ما تحب ان یصاحبوک به تکنعدلا .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 112

89-امام حسن (ع) : از آن حضرت سؤال شد زندگی چه کسی از همه بهتر است ؟ فرمود : کسی که مردم را درزندگی خود شریک کند .
قیل له علیه السلام من أحسن الناس عیشا ؟ قال : من أشرک الناس فی عیشه .
تاریخ یعقوبی ، ج 2 ، ص 215

90-امام حسن (ع) : دست نیافتن به نیازمندیها بهتر از درخواست آن از نا اهلان است .
فوت الحاجة خیر من طلبها الی غیر أهلها .
تاریخ یعقوبی ، ج 2 ، ص 215

91-امام حسن (ع) :بداخلاقی بدتر از بلا و مصیبت است .
اشد من المصیبة سوء الخلق .
تاریخ یعقوبی ، ج 2 ، ص 215

92-امام حسن (ع) : ای اهل کوفه بدانید که صبر و شکیبایی زینت است ، و وفای به عهد جوانمردی است ،و عجله و شتابزدگی کم خردی است ، و کم خردی ضعف است ، و همنشینی با فرومایگان موجب ننگ و رسوایی است ، و رفت و آمد با هرزگان و گناهکاران موجب شک و بدگمانی است .
اعلموا یا اهل الکوفة ان الحلم زینة ، والوفاء مروءة ، والعجلة سفه ، والسفه ضعف، ومجالسة اهل الدناءة شین ومخالطة اهل الفسوق ریبة .
ترجمة الامام الحسن ، ص 167

93-امام حسن (ع) : ما تجربه کردیم و تجربه کنندگان نیز تجربه کردند ، ولی چیزی مفیدتر از وجود صبر و پرضررتر از نبود صبر ندیدیم . با صبر همه امور اصلاح می شود و چیزی جای آن رانمی گیرد .
جربنا وجرب المجربون ، فلم نر شیئا انفع وجدانا ولا أضر فقدانا من الصبر ، تداویبه الامور ، لا یداوی هو بغیره .
شرح نهج البلاغه ، ابن ابی الحدید ، ج 1 ، ص 319

94-امام حسن (ع) :هیچ حقی که باطلی در آن نباشد مانند مرگ ندیدم که شبیه تر باشد به باطلی که حقی در آن نیست .
ما رأیت حقا لا باطل فیه أشبه بباطل لا حق فیه من الموت .
شرح نهج البلاغه ، ابن ابی الحدید ، ج 18 ، ص 311

95- امام حسن مجتبی - علیه السلام - به هنگام ورود به مسجد سر را به طرف آسمان بلند می کرد و می فرمود : پروردگارا ! مهمان تو جلو درب خانه ات ایستاده است . ای نیکوکار ! بنده گناهکار و بدرفتار به درگاهت شتافته ، از زشتیهایی که مرتکب شده به خاطر زیبایی هایی که در نزد توست درگذر ، ای بخشنده و کریم .
کان علیه السلام اذا بلغ المسجد رفع رأسه ویقول : الهی ضیفک ببابک یا محسن قداتاک المسیئ ، فتجاوز عن قبیح ما عندی بجمیل ما عندک ، یا کریم .
بحار الانوار ، ج 43 ، ص 339

96-امام حسن (ع) : دوازده چیز از آداب غذا خوردن بوده و بر هر مسلمانی لازم است که از آنها اطلاع داشته باشد ، چهار چیز آن واجب ، و چهار چیز دیگر سنت ، و چهار مورد باقی مانده از ادب و اخلاق است . اما چهار امر لازم : شناسایی منعم ، خشنود بودن به آنچه روزی گردیده ، نام خدا را بر زبان جاری کردن و شکرگزاری در برابر نعمتی که عطا شده است. و چهار امری که سنت است : وضو گرفتن پیش از شروع به غذا ، نشستن بر طرف چپ، غذا خوردن با سه انگشت و لیسیدن انگشتان می باشد . و چهار امری که از آداب واخلاق است : خوردن از غذاهای جلوی خودش ، کوچک برداشتن لقمه ، خوب جویدن غذا وکم نگاه کردن به صورت دیگران می باشد .
فی المائدة اثنتی عشر خصلة یجب علی کل مسلم أن یعرفها ، أربع فیها فرض وأربع سنة وأربع تأدیب ، الفرض : المعرفة ، الرضا ، التسمیة ، الشکر . السنة : الوضوءقبل الطعام ، الجلوس علی الجانب الایسر ، الاکل بثلاثة أصابیع ، ولعق الاصابع .التأدیب : الاکل مما یلیک ، تصغیر اللقمة ، تجوید المضغ ، قلة النظر فی وجوه الناس .
من لا یحضره الفقیه ، ج 3 ، ص 227 ، ح 38

97-امام حسن (ع) : شوخی کردن حرمت و احترام را از بین می برد .
المزاح یأکل الهیبة .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113

98-امام حسن (ع) :کار نیک آن است که در انجامش درنگ نشود ، و بعد از انجام آن منت نگذارند .
المعروف ما لم یتقدمه مطل ولم یتعقبه من .
بحار الانوار ، ج 78 ، ص 115