رسول اکرم(ص):
یا أیها الناس إنما هو الله و الشیطان، و الحق و الباطل و الهدی و الضلاله و الرشد و الغی و العاجله والاجله و العاقبه و الحسنات و السیئات، فما کان من حسنات فلله و ماکان من سیئات فللشیطان لعنه الله؛
ای مردم! جز این نیست که خداست و شیطان، حق است و باطل، هدایت است و ضلالت، رشد است و گمراهی، دنیاست و آخرت، خوبی هاست و بدیها، پس همه خوبی ها از آن خاست و همه زشتی ها از آن شیطان ملعون است.
امام هادی(ع):
فقال نوح(ع) تکلم، فقال إبلیس إذا وجدنا ابن آدم شحیحاً أو حریصاً أو حسوداً أوجباراً أو عجولاً تلقفناه تلقف الکره فإن اجتمعت لنا هذه الأخلاق سمیناه شیطاناً مریداً؛
شیطان به حضرت نوح(ع) گفت: اگر آدمی را بخیل یا حریص یا حسود و یا ستمگر و یا عجول یافتیم، به سرعت او را به چنگ می آوریم واگر تمام این صفات در او باشد- از ماست- و او را چون خود، شیطان نافرمان می نامیم.
رسول اکرم(ص):
لا یزال الشیطان یرعب من بنی آدم ما حافظ علی الصلوات الخمس فإذا ضیعهن تجرء علیه و أوقعه فی العظائم؛
شیطان تا آنگاه که انسان مراقب نمازهای پنجگانه اش می باشد از او می ترسد و چون نمازهایش را تباه کرد بر او جرأت پیدا می کند و او را در گناهان بزرگ فرو می برد.
امام علی(ع):
احذر الغضب فإنه جند عظیم من جنود إبلیس؛
از خشم بپرهیز که آن، سپاهی بزرگ از سپاهیان شیطان است.
رسول اکرم(ص):
ألا لا یخلون رجل بامرأه إلا کان ثالثهما الشیطان؛
بدانید که هیچ مردی با زن نامحرم خلوت نمی کند جز آنکه سومی آنها شیطان است.
رسول اکرم(ص):
یا علی إذا حضر وقت صلاتک فتهیالها و إلاشغلک الشیطان و إذا نویت خیراً فعجل و إلا منعک الشیطان عن ذلک؛
ای علی هرگاه وقت نمازت رسید آماده آن شو و گرنه شیطان تو را سرگرم می نماید و هرگاه قصد(کار) خیری کردی شتاب کن و گرنه شیطان تو را از آن منع می کند.
امام صادق(ع):
لا یزال إبلیس فرحاً ما اهتجر المسلمان فإذا التقیا اصطکت رکبتاه و تخلعت أوصاله و نادی یا ویله ما لقی من الثبور؛
وقتی که میان دو نفر مسلمان قهر و جدایی به وجود آید، شیطان بسیار خوشحال می شود، اما همین که با یکدیگر آشتی کنند، زانوهایشان می لرزد و بندبند وجودش پاره می شود و فریاد می زند: ای وای بر من که به سبب این آشتی هلاک شدم.
امام صادق(ع):
البیت الذی لایقرأ فیه القرآن و لایذکر الله عزوجل فیه تقل برکته و تهجره الملائکه و تحضره الشیاطین؛
خانه ای که در آن قرآن خوانده نمی شود و از خدا یاد نمی گردد، برکتش کم شده، فرشتگان آن را ترک می کنند و شیاطین در آن حضور می یابند.

82- گناه
رسول اکرم(ص):
اتقوا الذنوب فإنها ممحقه للخیرات إن العبد لیذنب الذنب فینسی به العلم الذی کان قد علمه؛
از گناهان دوری کنید، زیرا گناهان خوبیها را محو می کند، همانا بنده (گاه) گناه می کند و به سبب آن دانشی را که داشته فراموش می کند.
رسول اکرم(ص):
الذنب شوم علی غیر فاعله إن عیره ابتلی به و إن اغتابه أثم و إن رضی به شارکه؛
گناه برای غیر گناهکار نیز شوم است، اگر گنهکار را سرزنش کند به آن مبتلا شود و اگر غیبت او کند گنهکار شود و اگر به گناه رضایت دهد شریک وی باشد.
رسول اکرم(ص):
إذا خفیت الخطیئه لا یضر إلا صاحبها و إذا ظهرت فلم تغیر ضرت العامه؛
وقتی گناهی مخفی بماند بجز گناهکار کسی را ضرر نمی رساند و اگر آشکار شود  از آن جلوگیری نکنند برای همه مردم زیان دارد.
رسول اکرم(ص):
من قارف ذنباً فارقه عقل لا یرجع إلیه أبداً؛
هرکس گناهی را مرتکب شود عقلی از او جدا شود که دیگر هرگز باز نگردد.
امام باقر(ع):
عجباً لمن یحتمی من الطعام مخافه الداء کیف لایحتمی من الذنوب مخافه النار؛
تعجب است از کسی که به خاطر ترس از بیماری از خوردن غذا پرهیز می کند، چگونه از ترس آتش دوزخ از گناهان پرهیز نمی کند.
امام علی(ع):
لو لم یتوعد الله علی معصیته لکان یجب ألا یعصی شکراً لنعمه؛
اگر خداوند برای نافرمانی از خود هشدار هم نمی داد باز واجب بود که به شکرانه نعمتهایش نافرمانی نشود.
رسول اکرم(ص):
من حاول أمراً بمعصیه الله کان أبعد له مما رجا و أقرب مما اتقی؛
کسی که با معصیت و نافرمانی خدا به دنبال کاری باشد به آنچه امید دارد، زودتر از دستش می رود و از آنچه می ترسد، زودتر به سرش می آید.
امام علی(ع):
الذنوب الداء و الدواء الاستغفار و الشفاء أن لاتعود؛
گناهان درد، و داروی آنها، استغفار است و شفایش به این است که عود نکنند.

83- انواع گناه
امام علی(ع):
الحرص و الکبر و الحسد دواع التقحم فی الذنوب؛
حرص، تکبر و حسادت انگیزه های فرورفتن درگناهان است.
رسول اکرم(ص):
أکثر خطایا ابن آدم فی لسانه؛
بیشتر گناهان فرزند آدم از زبان اوست.
امام سجاد(ع):
من باب شبعاناً و بحضرته مؤمن جائع طاو قال الله عزوجل: ملائکتی، أشهدکم علی هذا العبد أننی أمرته قعصانی و أطاع غیری، و کلته إلی عمله، و عزتی و جلالی لا غفرت له أبداً؛
کسی که شب سیر بخوابد و درکنارش مؤمنی گرسنه و بی غذا باشد، خداوند عزوجل می فرماید: ای فرشتگان من شما گواه باشید که من این بنده را فرمان دادم و او نافرمانی می کرد و از جز من فرمان برد، من او را به کارش واگذار کردم، به عزت و جلالم سوگند که هرگز او رانمی بخشم.
امام باقر(ع):
لما یئل عن الکبائر -: کل شیء أوعد الله علیه النار؛
در پاسخ به سئوال از کبائر فرمود: هرگناهی که خداوند برای آن وعده آتش داده است(گناه کبیره می باشد).
رسول اکرم(ص):
لکل ذنب توبه إلا سوء الخلق، فإن صاحبه کلما خرج من ذنب دخل فی ذنب؛
هر گناهی توبه دارد مگر بد اخلاقی، زیرا آدم بد اخلاق از هر گناهی که در آید(و توبه کند) به گناهی دیگر می افتد.
امام باقر(ع):
الذنوب کلها شدیده و أشدها ما نبت علیه اللحم و الدم؛
همه گناهان بدند و بدترین آنها گناهی است که از آن گوشت و خون بروید.
امام علی(ع):
لما سئل: أی ذنب أعجل عقوبه لصاحبه؟ - من ظلم من لاناصر له إلا الله و جاور النعمه بالتقصیر و استطال بالبغی علی الفقیر؛
در پاسخ به این سئوال که: کیفر کدام گناه زودتر دامنگیر گنهکار می شود؟ فرمود: ستم کردن به کسی که یاوری جز خدا ندارد و کوتاهی در شکر نعمت و دراز کردن دست ستم به نیازمند.

84- آثار گناه
امام علی(ع):
ما زالت نعمه و لا نضاره عیش إلا بذنوب اجترحوا إن الله لیس بظلام للعبید؛
هیچ نعمت و شادابی زندگی از دست نرفت مگر به سبب گناهانی که مرتکب شدند، همانا خداوند به بندگان ستم نمی کند.
امام علی(ع):
احذروا الذنوب فإن العبد لیذنب فیحبس الرزق؛
از گناهان دوری کنید، زیرا بنده با گناهش مانع روزی می شود.
امام باقر(ع):
إنه ما من سنه أقل مطراً من سنه و لکن الله یضعه حیث یشاء إن الله عزوجل إذا عمل قوم بالمعاصی صرف عنهم ما کان قدر لهم من المطر؛
هیچ سالی کم باران تر از سال دیگر نیست، بلکه خداوند باران را هر جا که بخواهد می باراند. اما هرگاه مردمی مرتکب گناه شوند، خدای عزوجل بارانی را که برای آنان مقدر کرده بود از ایشان باز می دارد.
امام رضا(ع):
إذا کذب الولاه حبس المطر و إذا جار السلطان هانت الدوله و إذا حبست الزکاه ماتت المواشی؛
هرگاه حاکمان دروغ بگویند باران بند می آید و هرگاه سلطان ستم کند دولت سست و بی اعتبار می شود و هرگاه زکات داده نشود چهارپایان بمیرند.
امام رضا(ع):
کلما أحدث العباد من الذنوب ما لم یکونوا یعملون أحدث الله لهم من البلاء ما لم یکونوا یعرفون؛
هرگاه بندگان مرتکب گناهانی شوند که قبلاً انجام نمی دادند، خداوند بلاهایی را برایشان پدید آورد که سابقه نداشته است.
امام صادق(ع):
من یموت بالذنوب أکثر ممن یموت بالاجال:
کسانی که براثر گناهان می میرند بیشترند از کسانی که بر اثر رسیدن اجل می میرند.
امام علی(ع):
ما جفت الدموع إلا لقسوه القلوب و ما قست القلوب إلا لکثره الذنوب؛
اشکها نخشکید مگر به سبب سختدلی و دلها سخت نشد مگر به سبب گناهان زیاد.
رسول اکرم(ص):
ما من قوم یعمل فیهم المعاصی هم أعز و أکثر ممن یعمله ثم لم یغیروه إلا عمهم الله تعالی منه بعقاب؛
هرملتی که درمیانشان گناه کنند و ایشان از گنهکاران قوی تر و بیشتر باشند و جلوگیری نکنند، خدای والا از جانب خویش همه را عقوبت کند.

85- پاک کننده گناهان
رسول اکرم(ص):
اتق الله حیثما کنت و أتبع السیئه الحسنه تمحها؛
هرکجا هستی تقوای الهی پیشه کن و به دنبال گناه کار نیک انجام بده تا آن را محو کند.
امام علی(ع):
اوصیکم بتقوی الله... و ارحضوا بها ذنوبکم و داوو بها الأسقام؛
شما را به تقوای خدا سفارش می کنم... به وسیله آن گناه خود را بشویید و بیماریهایتان را درمان کنید.
رسول اکرم(ص):
أربع من کن فیه و کان من قرنه إلی قدمه ذنوباً بدلها الله حسنات: الصدق، و الحیاء و حسن الخلق و الشکر؛
چهارچیز است که هرکس داشته باشد، اگر سر تا پا غرق گناه باشد، خداوند آن گناهان را به حسنه و نیکی تبدیل می کند: راستی، حیا، خوش اخلاقی و شکر.
امام علی(ع):
من کفارات الذنوب العظام: إغاثه الملهوف و التنفیس عن المکروب؛
یاری رساندن ستمدیده فریاد خواه و شاد کردن غمناک از کفاره های گناهان بزرگ است.
رسول اکرم(ص):
إن من الذنوب ذنوباً لا یکفرها الصلاه و لا الصیام و لا الحج و لا العمره یکفرها الهموم فی طلب المعیشه؛
بعضی گناهانست که نماز و روزه و حج و عمره آنها را پاک نمی کند، فقط گرفتاری درطلب معاش آنها را از بین می برد.
رسول اکرم(ص):
لما سأله رجل: ماالذی یمحو عنی الخطایا؟ -: الدموع و الخضوع و الأمراض؛
در پاسخ به سئوال مردی که پرسید: چه چیز گناهان مرا پاک می کند؟ فرمودند: اشک ها، خضوع و بیماریها.
امام رضا(ع):
من لم یقدر علی ما یکفربه ذنوبه فلیکثر من الصلوات علی محمد و آله فإنها تهدم الذنوب هدماً؛
هرکس نمی تواند کاری کند که به سبب آن گناهانش آمرزیده شود برمحمد و آل او بسیار صلوات فرستد، زیرا که آن، گناهان را ریشه کن می کند.
رسول اکرم(ص):
من أصاب حداً فعجل عقوبته فی الدنیا فالله أعدل من أن یثنی علی عبده العقوبه فی الاخره و من أصاب حداً فستره الله علیه فالله أکرم من أن یعود فی شیء قد عفا عنه؛
هرکس گناهی را مرتکب شود و در دنیا عقوبت آن را ببیند خدا عادل تر از آن است که بار دیگر بنده خویش را در آخرت عقوبت کند و هرکس گناهی مرتکب شود و خدا آن را بپوشاند خدا کریم تر از آن است که به بخشیده خود بازگردد.

86- توبه
امام علی(ع):
التوبه تستنزل الرحمه؛
توبه، رحمت الهی را نازل می کند.
رسول اکرم(ص):
یا علی من أنعم الله علیه فشکر و إذا ابتلی فصبرو إذا أساء استغفر دخل الجنه من أی باب شاء؛
ای علی هرکس شکر گزار نعمت خدا باشد و چون گرفتار شد صبر نماید و اگر مرتکب گناهی شد توبه کند، از هر دری که بخواهد وارد بهشت می شود.
رسول اکرم(ص):
لله أفرح بتوبه عبده من العقیم الوالد و من الضال الواجد و من الظمان الوارد؛
هر آینه شادی خداوند از توبه بنده خود بیشتر است تا شادی نازایی که بچه می آورد و گم کرده ای که گمشده خود را می یابد و نشنه ای که به آب می رسد.
امام علی(ع):
ثمره التوبه استدراک فوارط النفس؛
جبران خطاها میوه توبه است.
امام علی(ع):
 عاص یقر بذنبه خیر من مطیع یفتخر بعمله؛
گنهکاری که به گناه خود اعتراف کند، بهتر است از اطاعت کننده ای که به کار خویش ببالد.
امام کاظم(ع):
لیس منا من لم یحاسب نفسه فی کل یوم فإن عمل حسناً استزاد الله و إن عمل سیئاً استغفر الله منه و تاب إلیه؛
از ما نیست کسی که هر روز اعمال خود را محاسبه نکند تا اگر نیکی کرده از خدا بخواهد که بیشتر نیکی کند و اگر بدی کرده از خدا طلب آمرزش نموده و توبه کند.
امام علی(ع):
التوبه ندم بالقلب و استغفار باللسان و ترک بالجوارح و إضمار أن لایعود؛
توبه پشیمانی با دل است و آمرزش خواهی با زبان و ترک گناه در عمل و مصمم شدن بر تکرار نکردن آن.
إذا عملت سیئه فأحدث عندها توبه السر بالسر و العلانیه بالعلانیه؛
هرگاه کار بدی از تو سر زد، از آن توبه کن، برای گناه پنهانی، توبه پنهانی و برای گناه آشکار، توبه آشکار.

87- حکومت
رسول اکرم(ص):
عمالکم أعمالکم، کما تکونون، یولی علیکم؛
کارگزاران شما(نتیجه) اعمال شما هستند، همان گونه که هستید، برشما حکومت می شود.
امام صادق(ع):
لیس یحب للملوک أن یفرطوا فی ثلاث: فی حفظ الثغور، و تفقد المظالم و اختیار الصالحین لأعمالهم؛
برای حاکم سزاوار نیست که در سه کار کوتاهی کند: حفظ مرزها، رسیدگی به حقوق پایمال شده و انتخاب افراد شایسته برای کارهای خود.
امام علی(ع):
إذا بنی الملک علی قواعد العدل و دعم بدعائم العقل نصر الله موالیه و خذل معادیه؛
چون حکومت بر پایه های عدل بنا شود و با ستون های عقل استوار گردد، خداوند دوستانش را یاری و دشمنانش را خوار می نماید.
امام علی(ع):
 ... و اجعل لذوی الحاجات منک قسماً تفرغ لهم فیه شخصک و تجلس لهم مجلساً عاماً فتتواضع فیه لله الذی خلقک و تقعد عنهم جندک و أعوانک من أحراسک و شرطک حتی یکلمک متکلمهم غیر متتعتع ... ؛
( در فرمان به استانداری مصر ) و مقداری از وقت خود را به نیازمندان خود اختصاص ده و با آنان در یک مجلس عمومی بنشین و شخصاً به مشکلاتشان رسیدگی کن و در آن مجلس برای خداوندی که تو را آفریده است فروتنی نما و سربازان و یارانت را که جزء پاسداران و نگهبانان تو هستند از آنان دور بدار تا هرکس می خواهد سخن بگوید بدون لکنت زبان و ترس مطالبش را اظهار کند ... .
امام علی(ع):
من کتابه للأشتر لما ولاه مصر- : ثم تفقد أعمالهم، و ابعث العیون من أهل الصدق و الوفاء علیهم فإن تعاهدک فی السر لامورهم حدود لهم علی استعمال الأمانه، و الرفق بالرعیه و تحفظ من الأعوان ... ؛
در فرمان استانداری مصر به مالک اشتر-: به کارهای آنان مراقبانی بر آنها بگمار، زیرا مراقبت پنهانی تو درکارهای ایشان، آنها را به رعایت امانت و خوشرفتاری با مردم وا می دارد و با دقت مراقب دستیاران خویش باش ... .
امام علی(ع):
زکاه السلطان إغاثه الملهوف؛
زکات حاکم، فریاد رسی دلسوختگان و درماندگان است.

88- جامعه شناسی
رسول اکرم(ص):
لن تقدس امه لایؤخذ للضعیف فیها حقه من القوی غیر متعتع؛
ملتی که نتوان در میان آنان بدون دلهره حق ضعیف را از قوی گرفت، هرگز قابل ستایش نیست.
رسول اکرم(ص):
صنفان من امتی إذا صلحا صلحت امتی و إذا فسدا، فسدت امتی، قیل یا رسول الله و من هما؟ قال: الفقهاء و الأمراء؛
دو گروه از امت من اگر صالح شوند امتم صالح می شوند و اگر آنها فاسد شوند امتم فاسد شوند. عرض شد ای رسول خدا آن دو گروه کدامند؟ فرمودند: عالمان و دولتمردان.
رسول اکرم(ص):
إنما أهلک الذین من قبلکم أنهم کانوا إذا سرق فیهم الشریف تر کوه و إذا سرق فیهم الضعیف أقاموا علیه الحد؛
هلاک پیشینیان شما از آنجا بود که اگر سرشناسی دزدی می کرد، رهایش می ساختند و چون ناتوانی دزدی می نمود، مجازاتش می کردند.
امام صادق(ع):
العالم بزمانه لا تهجم علیه اللوابس؛
کسی که به اوضاع زمان خود آگاه باشد، گرفتار هجوم اشتباهات نمی شود.
امام علی(ع):
لا یزال الناس بخیر ما تفاوتوا فإذا استووا، هلکوا؛
مردم تا زمانی که با هم متفاوت دارند، در خیرند و هرگاه همه یکسان شوند هلاک می گردند.
رسول اکرم(ص):
لا تختلفوا، فإن من کان قبلکم اختلفوا فهلکوا؛
با هم اختلاف نکنید، که پیشینیان شما دچار اختلاف شدند و نابود گشتند.
امام علی(ع):
الناس بأمرائهم أشبه منهم بآبائهم؛
مردم به دولتمردان خود شبیه ترند تا به پدرانشان.
رسول اکرم(ص):
من أصبح لا یهتم بامور المسلمین فلیس منهم و من سمع رجلاً ینادی یا للمسلمین فلم یجبه فلیس بمسلم؛
هرکس صبح کند و به امور مسلمانان همت نورزد، از آنان نیست و هرکس فریاد کمک خواهی کسی را بشنود و به کمکش نشتابد، مسلمان نیست.
رسول اکرم(ص):
ألا کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته؛
آگاه باشید که همه شما سرپرست و مسئول هستید و درباره زیردستانتان باز خواست می شوید.

89- حق
امام علی(ع):
إن الحق لایعرف بالرجال اعرف الحق تعرف أهله؛
حق به شخصیت ها شناخته نمی شود، خود حق را بشناس تا پیروان آن را بشناسی.
امام صادق(ع):
لیس من باطل یقوم بإزاء الحق إلا غلب الحق بالباطل و ذلک قوله: (بل نفذف بالحق علی الباطل فیدمغه...)
هیچ باطلی نیست که در برابر حق بایستد مگر آن که حق بر باطل چیره شود و این سخن خداوند است: (بلکه حق را بر سر باطل می زنیم تا آن را در هم کوبد ...)
امام علی(ع):
من عمل بالحق مال إلیه الخلق؛
هرکس بر اساس حق رفتار کند، مردم به سوی او روی خواهند آورد.
امام علی(ع):
لن یدرک النجاه من لم یعمل بالحق؛
هرگز رستگار نمی شود(نجات پیدا نمی کند) کسی که به حق عمل نکند.
امام علی(ع):
أشبه الناس بأنبیاء الله أقولهم للحق و أصبر هم علی العمل به؛
شبیه ترین مردم به پیامبران الهی کسی است که در بیان حق گویاتر و در عمل به حق صابرتر باشد.
امام علی(ع):
أصبر نفسک علیالحق فإنه من منع شیئاً فی حق أعطی فی باطل مثلیه؛
خود را بر ادای حق شکیبا دار که هرکس حق را ادا نکند، دو برابر آن را در باطل می پردازد.
امام صادق(ع):
خیر الناس قضاه الحق؛
بهترین مردم کسانی هستند که به حق قضاوت کنند.
امام علی(ع):
بزرگ ترین معصیت، مال مسلمانی را به ناحق در اختیار گرفتن است.

90- عدالت
امام صادق(ع):
ثلاثه اشیاء یحتاج الناس طراً الیها: الامن و العدل و الخصب؛
سه چیز است که همه مردم به آنها نیاز دارند: امنیت، عدالت و آسایش.
امام صادق(ع):
العدل احلی من الشهد و الین من الزبد و اطیب ریحاً من المسک؛
عدالت از عسل شیرین تر، از کره نرم تر و از مشک خوشبوتر است.
امام صادق(ع):
الناس یستغنون اذا عدل بینهم و تنزل السماء رزقها و تخرج الارض برکتها باذن الله تعالی؛
هنگامی که درمیان مردم عدالت برقرار شود، بی نیاز می شوند و به اذن خداوند متعال آسان روزی خود را فرو می فرستد و زمین برکاتش را بیرون می ریزد.
رسول اکرم(ص):
عدل ساعه خیر من عباده سبعین سنه قیام لیلها و صیام نهارها؛
ساعتی عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شب هایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.
رسول اکرم(ص):
اعدل الناس من رضی للناس ما یرضی لنفسه و کره لهم ما یکره لنفسه؛
عادل ترین مردم کسی است که برای مردم همان را بپسندد که برای خود می پسندد و برای آنان نپسندد آنچه را برای خود نمی پسندد.
رسول اکرم(ص):
اذا حکموا بغیر عدل ارتفعت البرکات؛
هنگامی که به غیر عدالت حکم کنند، برکت ها از بین می روند.
امام علی(ع):
اجعل الدین کهفک و العدل سیفک تنج من کل سوء و تظفر علی کل عدو؛
دین را پناهگاه و عدالت را اسلحه خود قرار ده تا از هر بدی نجات پیدا کنی و بر هر دشمنی پیروز گردی.
امام علی(ع):
قلوب الرعیه خزائن راعیها فما اودعها من عدل اوجور وجده؛
دلهای مردم صندوقچه های حاکم است، پس آنچه از عدالت و یا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد دید.
امام علی(ع):
استعمل العدل و احذر العسف و الحیف فان العسف یعود بالجلاء و الحیف یدعوا الی السیف؛
عدالت را اجرا کن و از زورگویی و ستمگری بپرهیز زیرا زورگویی مردم را به ترک از وطن وامی دارد، و ستم آنان را به قیام مسلحانه می کشاند.